Waarom is slaap zo belangrijk voor lichaam en geest?

Waarom slaap zo belangrijk isWe horen het van jongs af aan: voldoende slapen is essentieel voor je gezondheid. Maar waarom precies? Wat gebeurt er wanneer we te weinig slapen? En vooral: wat kan je eraan doen?

 

 

 

Een natuurlijke noodzaak

Onderzoekers hebben er ongetwijfeld al veel slaap voor gelaten, en toch is het tot op vandaag nog steeds niet helemaal duidelijk waarom de mens precies slaapt. Vast staat dat je slaap nodig hebt om goed te kunnen functioneren, zowel fysiek als mentaal. Slapen is dus belangrijk om lichaam en geest te laten herstellen.  

Tijdens het slapen bekomen je spieren immers van alle inspanning die ze geleverd hebben. Ze kunnen lekker ontspannen. Je hersenen daarentegen verwerken alles wat je hebt meegemaakt en wat een indruk heeft nagelaten. Er vinden tijdens de slaap tal van automatische processen plaats in het lichaam. De hoeveelheid stresshormonen neemt bijvoorbeeld af, terwijl de groeihormonen toenemen.

Wat gebeurt er als je te weinig slaapt?

Met voldoende slaap kan je lichaam probleemloos cognitieve taken uitvoeren. Denk aan  spreken, onthouden en flexibel denken. Met te weinig slaap is het minder evident om je te concentreren en na te denken. Je lichaam moet te veel energie leveren om wakker te blijven, waardoor er minder energie overblijft voor je hersenen. De kans dat je fouten gaat maken stijgt enorm, met mogelijk rampzalige gevolgen bijvoorbeeld in het verkeer.

Te weinig slapen heeft ook onmiddellijk invloed op je emotie. Je voelt je sneller chagrijnig en hebt een korter lontje. Het is ook moeilijker om emoties van anderen te herkennen.

Te weinig slaap heeft ook een invloed op de ontwikkeling van obesitas. Je lichaam maakt namelijk te weinig hormonen aan die ervoor zorgen dat  je je voldaan voelt, waardoor je meer eet..

Het is duidelijk dat te weinig slaap een grote impact heeft op je gezondheid. Een studie die in 2010 in het vakblad Sleep verscheen, toonde al aan dat kortslapers zelfs meer risico lopen om vroeger te sterven.

Wat gebeurt er als je te veel slaapt?


Is veel slapen dan veel beter? Eigenlijk niet. Zowel te weinig als te veel slapen is niet goed. Finse wetenschappers concludeerden namelijk dat te lang slapen dezelfde negatieve effecten heeft op je lichaam als slapeloosheid.

Mogelijke redenen van slaapproblemen

De slaapbehoefte verschilt van persoon tot persoon. Wil je je lichaam niet in gevaar brengen, dan probeer je best een slaaptijd van minimaal 6 en maximaal 9 uur per nacht na te streven.

Toch lukt het niet altijd om een goede of voldoende nachtrust te halen. Meer zelfs: bijna een derde van de Belgen klaagt over slaapproblemen en vooral over slapeloosheid of insomnia. Maar wat weerhoudt ons van een goede nachtrust?

  • Stress en andere psychische klachten
    • Ook fobieën, angsten en depressie kunnen je wakker houden.
    • Daarnaast zien we een trend naar “geconditioneerde slapeloosheid”. Dat houdt in dat je wakker ligt, begint te piekeren, niet in slaap kunt vallen en uiteindelijk in een patroon geraakt waarbij je je bed niet langer associeert met heerlijk slapen, maar wel met woelen en wakker liggen.
  • Medische oorzaken
    • Denk maar aan slaapapneu, rusteloze benen, vervelende krampen, pijn en zelfs Raadpleeg dus zeker de bijsluiters van je medicijnen om te zien of je slapeloosheid daaraan kan gelinkt worden.
  • Verstoring van het bioritme
    • Ons biologische slaap-waak ritme kan verstoord geraken door reizen (jetlag) en door het werken in shiften
  • Biologische factoren
    • Op sommige zaken hebben we geen invloed. Leeftijd Naarmate je ouder wordt, verandert je slaappatroon automatisch. Ook hormonen kunnen alles grondig in de war sturen.

Tips om beter te slapen

Vooraleer je naar pillen grijpt, is het belangrijk om na te gaan of aan alle basisvoorwaarden voor een goede slaap wordt voldaan.

  • Externe basisvoorwaarden:
    • Zorg voor een degelijke matras en een goed ondersteunend
    • Verlucht je slaapkamer en maak het niet te warm (18 °C is ideaal).
    • Verduister je slaapruimte en probeer geluid buiten te houden.
  • Interne basisvoorwaarden:
    • Regelmaat: ga steeds op hetzelfde uur slapen en zet je wekker op een vast tijdstip.
    • Zorg dat je tot rust kunt komen voor het slapengaan en blijf bijvoorbeeld niet werken tot je gaat slapen. Je hersenen zijn dan nog veel te actief en door het licht van je laptop of bureaulamp, wordt de aanmaak van melatonine verhinderd. Melatonine is het hormoon dat je slaperig maakt. De aanmaak ervan zou moeten pieken vlak voor het slapengaan, maar wordt belemmerd zolang je blootgesteld bent aan alles wat licht geeft (daglicht, een felle lamp, televisie, smartphone, tablet, computer…)
    • Beweeg voldoende overdag, maar niet vlak voor het slapengaan
    • Let op een evenwichtige voeding en vermijd toxische middelen zoals alcohol en nicotine. Ook cafeïne nuttig je beter niet omdat ze oppeppend werkten onder meer het slaap-waakritme verstoort. Wist je trouwens dat cafeïne niet alleen in koffie en cola zit, maar bijvoorbeeld ook in thee en chocolade?

 Welke (professionele) oplossingen bestaan er?

Lukt het niet om beter uitgerust te geraken door de basisvoorwaarden aan te passen, dan is er misschien meer aan de hand en kan een slaaponderzoek in een slaapkliniek de oorzaak en dus de juiste oplossing helpen vinden. Mogelijke oplossingen zijn:

  • Slaaptraining
    Bij 8 op de 10 patiënten die een slaaptraining volgen, vermindert het slaapprobleem aanzienlijk.
  • Slaappillen
    17 % van de Belgen gebruikt slaappillen. Een te hoog cijfer: traditionele slaapmiddelen, zogenaamde benzodiazepines, zijn erg verslavend en brengen ook veel ongewenste neveneffecten met zich mee. Ze zijn goed voor maximaal twee weken gebruik. Nadien kunnen er ontwenningsverschijnselen optreden .
  • Alternatieve slaapmiddelen
    Alternatieve slaapmiddelen zijn meestal van natuurlijke oorsprong en kunnen je helpen ontspannen en je slaap te verbeteren. Laat je wel steeds adviseren door je arts of apotheker zodat je de oorzaak van jouw slaapprobleem op een doeltreffende manier aanpakt.

Recente artikels

Laat een reactie achter

Contact Us

We're not around right now. But you can send us an email and we'll get back to you, asap.

Not readable? Change text. captcha txt
HaverSlapen met kruiden